Pacjenci popierają szerszą rolę apteki w chorobie zwyrodnieniowej stawów. Co do rozpoznawania choroby przez farmaceutę nie byli zgodni

Osoby z chorobą zwyrodnieniową stawów opisały opiekę, którą dziś otrzymują w aptece, jako poradę dotyczącą leków, czasem uzupełnioną wskazówkami o samoopiece. Tak wynika z badania obejmującego 450 wypełnionych ankiet i 18 wywiadów, przeprowadzonego w dwóch regionach Wielkiej Brytanii¹

Uczestnicy poparli szerszy zakres zadań apteki w tej chorobie. Wskazali trzy jego elementy:

• wyjaśnianie, na czym polega problem ze stawem i jak działa jego leczenie
• optymalizację przyjmowanych leków
• wsparcie w samoopiece, w tym w aktywności fizycznej i redukcji masy ciała

Osobno badani nie byli zgodni co do tego, czy farmaceuta powinien rozpoznawać chorobę zwyrodnieniową stawów. Jako czynnik ułatwiający wprowadzenie szerszej roli podali szkolenie personelu apteki, a jako przeszkody duże obciążenie pracą i brak dostępu do dokumentacji medycznej.¹

Praca jest częścią programu PharmOA, finansowanego przez brytyjski National Institute for Health Research i rozpisanego na pięć etapów: przegląd systematyczny, ankiety oraz wywiady z pacjentami, personelem aptek i innymi zawodami medycznymi, wspólne projektowanie modelu usługi, badanie wykonalności i końcowe warsztaty²Opublikowana teraz część dotyczy pacjentów. Odpowiedzi personelu aptek i innych zawodów medycznych ten sam zespół opisał w 2024 roku. Wskazane tam elementy szerszej roli to ocena podmiotowa, wyjaśnianie problemu ze stawem i jego leczenia, prowadzenie farmakoterapii oraz wsparcie w samoopiece, a mniejsza zgoda dotyczyła rozpoznawania choroby zwyrodnieniowej i badania przedmiotowego³

To badanie doświadczeń i oczekiwań, nie pomiar skutków zdrowotnych. Punktem końcowym są odpowiedzi w ankiecie i treść wywiadów, a nie ból, sprawność czy zużycie leków, więc z pracy nie wynika, że szerszy zakres zadań apteki zmienia przebieg choroby. Uczestników rekrutowano przez praktyki lekarzy rodzinnych, a nie w aptekach. Streszczenie nie podaje okresu zbierania danych, a pełny tekst jest dostępny wyłącznie za opłatą. Odpowiedzi pochodzą z tego samego etapu programu, którego część dotyczącą personelu aptek zespół opublikował w 2024 roku. Dane jakościowe autorzy analizowali metodą refleksyjnej analizy tematycznej i przypisali do ram Theoretical Domains Framework.

O rozszerzaniu zakresu usług aptecznych w Wielkiej Brytanii pisaliśmy przy walijskiej usłudze drobnych dolegliwości. Preparaty, o które pacjenci z dolegliwościami stawowymi pytają przy okienku, zebraliśmy w przeglądzie leków i suplementów na regenerację stawów, a kryteria doboru leku przeciwbólowego w ściądze z algorytmem bezpiecznej rekomendacji.