Ukazał się nr 2/2026 Acta Poloniae Pharmaceutica. W numerze polska analiza reklam leków w programach dla dzieci

Polskie Towarzystwo Farmaceutyczne ogłosiło 3 sierpnia, że ukazał się drugi tegoroczny numer czasopisma „Acta Poloniae Pharmaceutica – Drug Research”¹. W spisie treści jest obecnie dziesięć prac, a cztery z nich powstały w polskich ośrodkach. Pliki PDF pobiera się ze strony towarzystwa bez opłat i bez zakładania konta.

Polskie prace w tym numerze to:

• Pharmaceutical Advertising Targeting Children: A Comparative Perspective From Poland and Selected European Countries – Uniwersytet Medyczny w Poznaniu, strony 167–175.
• Sales of Bone-Strengthening Preparations Used in Osteoporosis Prevention: Analysis of Pharmacy Sales Data in Poland – Warszawski Uniwersytet Medyczny wspólnie z ośrodkami w Poznaniu i Białej Podlaskiej, strony 185–195.
• Synthesis and Characterisation of PSMA-D4 Stereoisomers for Radiopharmaceutical Preparation for Targeted Radiation Therapy of Metastatic Prostate Cancer – Ośrodek Radioizotopów POLATOM Narodowego Centrum Badań Jądrowych w Otwocku, strony 197–208. Praca opisuje syntezę i kontrolę czystości stereoizomerów substancji przeznaczonej do celowanej terapii radioizotopowej przerzutowego raka gruczołu krokowego².
• Validated HPLC-UV Method for Formaldehyde Quantification in Propylene Glycol – Centrum Badawczo-Rozwojowe Celon Pharma w Kazuniu Nowym, strony 249–258. Chodzi o oznaczanie śladowych ilości formaldehydu w glikolu propylenowym, czyli o kontrolę zanieczyszczeń w substancji pomocniczej³.

Poznański zespół sprawdził, czy w programach telewizyjnych dla dzieci nadal pojawiają się reklamy produktów leczniczych, mimo że zakazuje ich art. 53 ust. 3 Prawa farmaceutycznego. Polskę porównano z Hiszpanią, Francją, Włochami, Niemcami, Danią i Szwecją. Materiałem były losowo wybrane 60-minutowe bloki emisji z wybranych kanałów dziecięcych, nadawane między 7:00 a 20:00. Polskę obserwowano w lipcu i sierpniu 2024 roku, pozostałe kraje w listopadzie 2024 roku, a wszystkie ponownie w grudniu 2024 roku.

Reklamy leków kierowane do dzieci znaleziono wyłącznie w Polsce i Hiszpanii. W polskich blokach zajęły 22,3 proc. czasu reklamowego latem 2024 roku (2 min 11 s z 9 min 46 s) i 14,6 proc. w grudniu 2024 roku (38 s z 4 min 22 s). W Hiszpanii odnotowano jeden taki przypadek w listopadzie 2024 roku (13,7 proc., 20 s z 2 min 25 s). We Francji, we Włoszech, w Niemczech, w Danii i w Szwecji nie stwierdzono ani jednej takiej reklamy⁴.

Autorzy wiążą utrzymywanie się takich reklam w Polsce z niedostatecznym egzekwowaniem przepisów, a ich brak w pozostałych krajach z działającym nadzorem. Nie jest to ten sam przepis co zakaz reklamy aptek, o którego planowanej zmianie pisaliśmy w doniesieniu Reklama aptek ma być znów dozwolona.

Druga praca opisuje, co pacjenci realnie kupują w aptece na kości. Preparaty z witaminą D miały powtarzalny wzrost sprzedaży w okresie jesienno-zimowym, a sprzedaż preparatów wzmacniających kości i stawy była w kolejnych latach porównywalna. Okres pandemii COVID-19 nie wiązał się z wyraźną zmianą trendu. Podstawą była sprzedaż z lat 2020–2023 w próbie około 6500 aptek stacjonarnych w całym kraju, obejmująca trzy kategorie liczone łącznie dla leków OTC i suplementów diety: preparaty wzmacniające kości i stawy, preparaty z witaminą D oraz preparaty wapnia. Łącznie sprzedano w tej próbie 123,5 mln preparatów zaliczonych do wspierających zdrowie kości⁵. Kiedy taki zakup ma sens i przy jakim niedoborze, opisuje karta niedoboru witaminy D.

Sama sprzedaż nie mówi jednak, czy taki zakup dokłada się do leczenia. O tym, że przy dobrej podaży wapnia dodatkowy preparat nie poprawił efektu leków przeciw osteoporozie, pisaliśmy w doniesieniu Przy dobrej podaży wapnia suplement nie poprawił efektu leków na osteoporozę.

Pozostałe sześć prac dotyczy badań przedklinicznych i laboratoryjnych, między innymi kardiotoksyczności terapii przeciwnowotworowych, markerów wykrywanych w raku płuca oraz interakcji farmakokinetycznej badanej na zwierzętach.