MZ nie planuje odrębnych rozwiązań dla gmin bez apteki – dostępność leków oceniana na poziomie powiatu

Ministerstwo Zdrowia nie planuje odrębnych rozwiązań prawnych dla gmin, w których nie działa żadna apteka ogólnodostępna, a jedynym miejscem zaopatrzenia w leki pozostaje punkt apteczny. Takie stanowisko przedstawiła podsekretarz stanu Katarzyna Kacperczyk w odpowiedzi na interpelację nr 17516 w sprawie wykluczenia lekowego mieszkańców małych miejscowości, datowanej na 13 lipca 2026 r.¹

Z danych przywołanych w odpowiedzi wynika, że:

• w Polsce działa 1116 aktywnych punktów aptecznych (wg rejestru zezwoleń),
• 359 gmin nie ma na swoim terenie apteki ogólnodostępnej (dane GIF),
• w 156 z tych gmin funkcjonuje punkt apteczny.

Resort nie prowadzi analiz skali wykluczenia lekowego na terenach wiejskich ani analiz bezpieczeństwa pacjentów w sytuacjach nagłych w gminach z samym punktem aptecznym. Od lat za wystarczającą dostępność usług aptecznych uznaje sytuację, w której apteka ogólnodostępna działa w danym powiecie, a nie gminie – i nie identyfikuje powiatów pozbawionych apteki. Zdaniem ministerstwa brak aptek na wsiach nie wynika z wad systemu, lecz z ekonomicznej nieopłacalności prowadzenia ich na terenach słabo zurbanizowanych, a punkty apteczne odpowiadają specyfice tych obszarów.

W kwestii wykazu produktów leczniczych dopuszczonych do sprzedaży w punktach aptecznych resort wskazał, że ostatnia aktualizacja miała miejsce 29 maja 2025 r., a przewidzianej w art. 71 ust. 5 Prawa farmaceutycznego cykliczności aktualizacji nie należy odczytywać jako obowiązku corocznej zmiany treści wykazu. Ministerstwo zapowiedziało natomiast, że zamierza doprecyzować przepisy dotyczące wydawania w punktach aptecznych produktów zawierających substancje bardzo silnie działające.

Odpowiedź odnosi się też do marż aptecznych. Trwają prace nad nowelizacją ustawy refundacyjnej, ale nie przewiduje ona bezpośrednich zmian w mechanizmie marży detalicznej – pośrednio przełoży się na nią jedynie podwyższenie dolnej granicy marży hurtowej, od której nalicza się marżę detaliczną. Resort nie postrzega podwyższania marży detalicznej jako właściwego narzędzia kompensacji niskiej opłacalności aptek na wsiach i w małych miejscowościach.