Witamina E a acenokumarol i warfaryna. Nowe ostrzeżenie o ryzyku krwawień w drukach informacyjnych

Druki informacyjne leków zawierających witaminę E mają dostać nowe ostrzeżenie o wpływie na krzepnięcie krwi. Zgodnie ze stanowiskiem grupy koordynacyjnej CMDh w charakterystykach tych produktów ma się pojawić informacja, że u pacjentów z niedoborem witaminy K oraz u leczonych jednocześnie antagonistami witaminy K zgłaszano zmiany parametrów krzepnięcia, czyli INR i czasu protrombinowego, co może zwiększać ryzyko zdarzeń krwotocznych. Stanowisko zostało przyjęte na posiedzeniu CMDh w czerwcu 2026 r.¹ Europejska Agencja Leków opublikowała dokumenty procedury 4 sierpnia 2026 r., podając jako skutek regulacyjny zmianę pozwoleń.²

Zmiany obejmują trzy punkty charakterystyki produktu leczniczego oraz ulotkę.¹ W charakterystyce dochodzą:

• ostrzeżenie, że może być konieczne ponowne rozważenie zasadności leczenia tokoferolem albo modyfikacja dawki antagonisty witaminy K,
• opis interakcji, według którego u pacjentów leczonych przeciwzakrzepowo antagonistami witaminy K stosowanie tokoferolu może zwiększać ryzyko zdarzeń krwotocznych, z zaleceniem ostrożności i możliwej modyfikacji dawki leku przeciwzakrzepowego,
• zalecenie postępowania w razie przedawkowania: przerwanie stosowania tokoferolu, a u pacjentów z czynnym krwawieniem lub ze zmienionymi parametrami krzepnięcia rozważenie odpowiedniego leczenia.

Podstawą jest ocena okresowych raportów o bezpieczeństwie. Komitet PRAC wziął pod uwagę doniesienia literaturowe i spontaniczne zgłoszenia przypadków, prawdopodobny mechanizm działania oraz to, że informacja o takim ryzyku znajduje się już w drukach informacyjnych antagonistów witaminy K i części produktów z witaminą E objętych procedurą. Na tej podstawie uznał związek przyczynowo-skutkowy między stosowaniem tokoferolu a tym ryzykiem za co najmniej uzasadnioną możliwość, a więc nie za związek dowiedziony. Bilans korzyści do ryzyka pozostaje niezmieniony pod warunkiem wprowadzenia zmian w drukach.¹

Pacjent przyjmujący acenokumarol lub warfarynę, który sięga po witaminę E, może wymagać kontroli INR. Nowa treść ulotki wprost wymienia leki przeciwzakrzepowe z grupy antagonistów witaminy K, o których trzeba poinformować lekarza, i mówi, że witamina E nasila ich działanie.

Zmiany w ulotce są napisane językiem pacjenta i część z nich kieruje go do apteki. Ulotka ma zawierać zdanie, że przed rozpoczęciem przyjmowania witaminy E należy skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą, oraz zalecenie, by nie stosować dawki większej niż zalecana. W punkcie o innych lekach wymienione są z nazwy doustne leki przeciwzakrzepowe z grupy antagonistów witaminy K: acenokumarol, warfaryna, dikumarol i fenprokumon. W punkcie o przedawkowaniu ma się znaleźć informacja, że mogą wystąpić zaburzenia krzepnięcia krwi, a nawet krwawienie.¹

Terminy są konkretne. Tłumaczenia aneksów do stanowiska mają trafić do właściwych organów krajowych do 10 sierpnia 2026 r., a wdrożenie stanowiska przez państwa członkowskie, czyli złożenie zmiany przez podmiot odpowiedzialny, ma nastąpić do 9 października 2026 r.¹

Wniosek komitetu dotyczy samej substancji, a nie pojedynczego preparatu. Wykaz produktów dołączony do procedury wymienia natomiast leki dopuszczone w Niemczech, Hiszpanii, Francji, Włoszech, Szwecji i Irlandii Północnej, wśród nich kapsułki, krople doustne i roztwór do wstrzykiwań, i nie ma na nim produktów dopuszczonych w Polsce.³ Samo wdrożenie stanowiska dokument pozostawia państwom członkowskim. W polskim rejestrze widnieje trzynaście leków zawierających wyłącznie tokoferol – Vitaminum E Hasco, Vitaminum E 400 mg Hasco, Vitaminum E Medana, Vitaminum E Synteza i Tokovit E – w kapsułkach, kroplach doustnych i płynie doustnym. Podmiotami odpowiedzialnymi są Hasco-Lek, Polpharma (produkty pod marką Medana) i Synteza (stan rejestru na 3 sierpnia 2026 r.).⁴ O zmianach w drukach informacyjnych ogłaszanych kanałem krajowym pisaliśmy przy okazji biuletynu URPL za czerwiec.