Lewodopa z karbidopą a napady drgawkowe. Niedobór witaminy B6 jako nowe ostrzeżenie w ChPL i ulotce

Grupa koordynacyjna CMDh przyjęła zmianę druków informacyjnych produktów leczniczych zawierających karbidopę z lewodopą oraz foskarbidopę z foslewodopą. Do punktu 4.4 Charakterystyki Produktu Leczniczego wchodzi ostrzeżenie, że leczenie może prowadzić do niedoboru witaminy B6, co może zwiększać ryzyko napadów drgawkowych, a sam niedobór witaminy B6 zostaje dopisany do punktu 4.8 jako działanie niepożądane o częstości często, czyli występujące nie częściej niż u 1 na 10 pacjentów¹. Europejska Agencja Leków oznaczyła wynik procedury jako zmianę warunków pozwolenia, a stanowisko wraz z tłumaczeniem na język polski udostępniła 18 sierpnia 2026 r.².

Podstawą zmiany jest ocena okresowych raportów o bezpieczeństwie przez komitet PRAC. Wzięto pod uwagę 5 dobrze udokumentowanych przypadków opisanych w literaturze, 2 przypadki po wprowadzeniu do obrotu z pozytywnym skutkiem odstawienia leku i 2 przypadki z pozytywnym skutkiem ponownego podania leku, a także wiarygodny mechanizm działania. PRAC uznał, że związek przyczynowy między stosowaniem karbidopy z lewodopą a napadami drgawkowymi związanymi ze zmniejszonym stężeniem witaminy B6 jest co najmniej uzasadnioną możliwością¹.

Nowe brzmienie punktu 4.4 wskazuje, że ryzyko dotyczy szczególnie pacjentów otrzymujących większe dawki oraz osób niedożywionych. U pacjentów przyjmujących duże dawki oraz u osób z objawami klinicznymi świadczącymi o niedoborze witaminy B6 należy rozważyć kontrolowanie stężenia pirydoksyny oraz jej uzupełnianie.

Zmiana obejmuje cztery miejsca w drukach informacyjnych:

• punkt 4.4 ChPL, w osobnym brzmieniu dla produktów z karbidopą i dla produktów z foskarbidopą,
• punkt 4.8 ChPL, gdzie niedobór witaminy B6 wchodzi w kategorii „Zaburzenia metabolizmu i odżywiania”,
• punkt 2 ulotki, z objawami, o których pacjent ma powiedzieć lekarzowi: bladość skóry, osłabienie lub duszność (niedokrwistość), nerwoból albo mrowienie dłoni i stóp (polineuropatia) oraz napady drgawkowe,
• punkt 4 ulotki, gdzie niedobór witaminy B6 trafia wśród działań niepożądanych występujących często.

Aneks ze zmianami dotyczy produktów dopuszczonych do obrotu w procedurach narodowych, a stanowisko nie wymienia konkretnych pozwoleń krajowych. W polskim rejestrze karbidopa z lewodopą występuje w tabletkach, czyli jako Nakom (250 mg + 25 mg), Nakom Mite (100 mg + 25 mg), Bascar i Parkador, a także w tabletkach do sporządzania zawiesiny doustnej Precifit. Poza aptekę otwartą wychodzą postacie podawane w opiece specjalistycznej: żel dojelitowy Duodopa oraz roztwór do infuzji Produodopa, który zawiera foslewodopę z foskarbidopą³. Do tej grupy dochodzi zarejestrowany centralnie w kwietniu 2026 r. roztwór do ciągłej infuzji podskórnej Onerji, zawierający karbidopę z lewodopą, czyli tę samą parę substancji co tabletki. Jako produkt dopuszczony w procedurze scentralizowanej nie jest objęty tym aneksem, a analogiczną zmianę wdroży odrębna procedura na poziomie Komisji Europejskiej. Które pozwolenia krajowe obejmie zmiana, rozstrzygną procedury narodowe.

Stanowisko nazywa swój zakres substancjami czynnymi, więc nie obejmuje lewodopy w połączeniu z benserazydem, czyli w polskim rejestrze między innymi preparatów Madopar i Xevoben. Różnicę między obydwoma inhibitorami dekarboksylazy wyjaśnia nasze opracowanie o tym, dlaczego lewodopa stosowana jest wyłącznie z karbidopą lub z benserazydem.

Grupa CMDh przyjęła stanowisko na posiedzeniu w czerwcu 2026 r., a tłumaczenia aneksów przekazano właściwym organom krajowym 10 sierpnia 2026 r. Podmioty odpowiedzialne mają przedłożyć zmianę do 8 października 2026 r.¹ Tą samą drogą, po ocenie okresowych raportów o bezpieczeństwie, zmieniono w sierpniu druki terbinafiny doustnej, o czym pisaliśmy we wpisie o zakrzepowej plamicy małopłytkowej jako nowym ostrzeżeniu.