Farmakoterapia migreny

Leczenie doraźne

W tabeli poniżej. zestawiono leki przeciwbólowe dostępne bez recepty zalecane przez Polskie Towarzystwo Bólów Głowy i Polskie Towarzystwo Neurologiczne oraz Polskie Towarzystwo Badania Bólu z 2021 roku stosowane do leczenia doraźnego bólu migrenowego^[1].

Ergotamina, alkaloid sporyszu stosowany w migrenowych bólach głowy prawdopodobnie powoduje selektywny skurcz tętnic czaszkowych i wywiera ośrodkowe działanie hamujące na neurony serotoninergiczne pośredniczące w transmisji lub regulacji przewodzenia bodźców bólowych^[2]. Obecnie nie jest zalecane leczenie ergotaminą jako lekiem pierwszego rzutu w przypadku ataku migreny ze względu na wysokie ryzyko działań niepożądanych^[3].

Tryptany to agoniści receptora serotoninowego 5-HT1B/1D rekomendowane dla pacjentów, u których nieskuteczne jest działanie klasycznych leków przeciwbólowych. W Polsce dostępny jest almotryptan, sumatryptan, zolmitryptan, ryzatryptan i eletryptan. Obkurczają naczynia krwionośne podczas ataku migreny, ale nie wpływają na przepływ krwi. Mogą być stosowane na każdym etapie napadu migrenowego, oprócz aury poprzedzającej atak. Najlepiej działają po przyjęciu natychmiast po rozpoczęciu bólu. Przyjmowanie tryptanów musi być ograniczone do 10 dni w miesiącu. Mogą wywoływać polekowe bóle głowy. Nieskuteczność jednego z grupy tryptanów nie wyklucza możliwości leczenia inną substancją z tej grupy^[1].

Obecnie wiele badań naukowych skupia się na grupie gepantów jako nowej grupie leków stosowanych w przerywaniu ataków migreny oraz w leczeniu przewlekłej migreny. Gepanty to antagoniści receptora peptydu związanego z genem kalcytoniny. W porównaniu z placebo, rimegepant oraz ubrogepant były związane ze znaczną poprawą w zakresie braku bólu i złagodzenia bólu w ciągu 2 godzin od podania^[4].

Leczenie przewlekłe

Jeśli migrena występuje przez 15 lub więcej dni w miesiącu przez co najmniej 3 miesiące, z czego minimum 8 dni w miesiącu ma cechy migreny mówimy o migrenie przewlekłej. Wpływa ona negatywnie na jakość życia pacjentów.

W poniższej tabeli. zebrane zostały leki doustne zalecane przez Polskie Wytyczne Leczenia Migreny z 2021 roku do stosowania w leczeniu migreny przewlekłej^[5].

Toksyna botulinowa jest skuteczna w leczeniu przewlekłej migreny. Miejscowo blokuje wyrzut acetylocholiny i innych neurotransmiterów powodując odnerwienie danego obszaru. Terapia powinna być powtarzana co 12 tygodni^[5].

Nowymi lekami do leczenia migreny przewlekłej są gepanty oraz przeciwciała monoklonalne skierowane przeciwko receptorowi CGRP (peptyd związany z genem kalcytoniny), np. erenumab.  Są to leki dobrze tolerowane i bezpieczne^[6].

Pacjentowi z migreną proszącemu o suplementację możesz polecić koenzym Q10 w dawce 300 mg/dziennie, magnez w dawce 24 mmol/dziennie i witaminę B2 w dawce 400 mg/dziennie, które prawdopodobnie mają korzystny wpływ na zmniejszenie ilości ataków migreny.

Piśmiennictwo

1. Stępień, A., Kozubski, W., Rożniecki, J. J., & Domitrz, I. (2021). Migraine treatment recommendationsdeveloped by an Expert Group of the Polish Headache Society, the Headache Section of the Polish Neurological Society, and the Polish Pain Society. Neurologia i Neurochirurgia Polska, 55(1), 33–51. https://doi.org/10.5603/PJNNS.a2021.0007⬏⬏
2. Filofarm. Ergotamina Filofarm – charakterystyka produktu leczniczego. Filofarm Sp. z o.o.⬏
3. {Stępień, A., Kozubski, W., Rożniecki, J. J., & Domitrz, I. (2021). Migraine treatment recommendationsdeveloped by an Expert Group of the Polish Headache Society, the Headache Section of the Polish Neurological Society, and the Polish Pain Society. Neurologia i Neurochirurgia Polska, 55(1), 33–51. https://doi.org/10.5603/PJNNS.a2021.0007⬏
4. VanderPluym, J. H., Halker Singh, R. B., Urtecho, M., Morrow, A. S., Nayfeh, T., TorresRoldan, V. D., Farah, M. H., Hasan, B., Saadi, S., Shah, S., Abd-Rabu, R., Daraz, L., Prokop, L. J., Murad, M. H., &Wang, Z. (2021). Acutetreatments for episodic migraine in adults: A systematicreview and meta-analysis. JAMA, 325(23), 2357–2369. https://doi.org/10.1001/jama.2021.7939}}. Według metaanalizy z 2023 roku wykazano, że gepanty mogą zmniejszać ryzyko wystąpienia ataków migreny o 50% w porównaniu do placebo{{Lampl, C., MaassenVanDenBrink, A., Deligianni, C. I., Gil-Gouveia, R., Jassal, T., Sanchez-del-Rio, M., Reuter, U., Uluduz, D., Versijpt, J., Zeraatkar, D., &Sacco, S. (2023). The comparativeeffectiveness of migraine preventivedrugs: A systematicreview and network meta-analysis. The Journal of Headache and Pain, 24, 26. https://doi.org/10.1186/s10194-023-01594-1}}. W obrocie aptecznym można znaleźć rimegepant jako preparat Vydura.

   W przypadku ciężkich ataków migreny można zastosować infuzję z kwasem walproinowym w dawce od 300 do 500 mg lub z siarczanem magnezu w dawce od 300 do 1000 mg{{Stępień, A., Kozubski, W., Rożniecki, J. J., & Domitrz, I. (2021). Migraine treatment recommendationsdeveloped by an Expert Group of the Polish Headache Society, the Headache Section of the Polish Neurological Society, and the Polish Pain Society. Neurologia i Neurochirurgia Polska, 55(1), 33–51. https://doi.org/10.5603/PJNNS.a2021.0007⬏

5. Stępień, A., Kozubski, W., Rożniecki, J. J., & Domitrz, I. (2021). Migraine treatment recommendationsdeveloped by an Expert Group of the Polish Headache Society, the Headache Section of the Polish Neurological Society, and the Polish Pain Society. Neurologia i Neurochirurgia Polska, 55(1), 33–51. https://doi.org/10.5603/PJNNS.a2021.0007⬏⬏
6. Messina, R., Huessler, E.-M., Puledda, F., Haghdoost, F., Lebedeva, E. R., & Diener, H.-C. (2023). Safety and tolerability of monoclonalantibodiestargeting the CGRP pathway and gepants in migraine prevention: A systematicreview and network meta-analysis. Cephalalgia, 43(7), 1-13.https://doi.org/10.1177/03331024231180645⬏