MZ o receptomatach: recepta z teleporady ma wymagać kontaktu audio albo wideo. Sam formularz nie wystarczy

Teleporada, której skutkiem ma być wystawienie recepty, zwolnienia lekarskiego albo zlecenia na wyroby medyczne, ma być udzielana w czasie rzeczywistym, z wykorzystaniem połączenia audio albo audio-wideo, a formularze, ankiety i wiadomości elektroniczne nie będą mogły samodzielnie stanowić podstawy wystawienia recepty. Tak Ministerstwo Zdrowia opisuje przygotowywany pakiet regulacji w odpowiedzi na interpelację nr 18219 posłanki Joanny Wicha, podpisanej 29 lipca 2026 r. przez podsekretarz stanu Katarzynę Kacperczyk (znak PLPR.050.40.2026.MI).¹ Pakiet jest na etapie projektowania, a pismo nie wskazuje żadnej daty wejścia przepisów w życie.

Resort wymienia elementy, które mają złożyć się na nowe zasady preskrypcji na odległość:

• obowiązek analizy dostępnej dokumentacji medycznej i danych medycznych z systemów informacji w ochronie zdrowia przed podjęciem decyzji terapeutycznej w świadczeniu zdalnym,
• możliwość orzeczenia o stanie zdrowia i wystawienia recepty zdalnie tylko wtedy, gdy uzasadnia to stan zdrowia stwierdzony badaniem oraz analiza dostępnej dokumentacji medycznej,
• wyjątek dla kontynuacji leczenia, ograniczony do produktów leczniczych, wyrobów medycznych albo ich odpowiedników wcześniej stosowanych przez pacjenta,
• wstępny standard kontynuacji leczenia, w którym przed wystawieniem recepty trzeba potwierdzić rozpoznanie, dotychczasową terapię i stabilność stanu zdrowia, a sam fakt wcześniejszego wystawienia recepty nie ma wystarczać do dalszej preskrypcji,
• obowiązek weryfikacji tożsamości pacjenta, zapewnienia integralności przekazywanych dokumentów i dokumentowania faktu udzielenia świadczenia w tej formie.

Dla działalności platform receptowych istotne jest zastrzeżenie o zasięgu przepisów. Standard teleporady ma mieć charakter powszechny, więc obejmie także komercyjne modele udzielania teleporad, jeżeli prowadzą je podmioty wykonujące działalność leczniczą w trybie ambulatoryjnym, a nie tylko świadczenia finansowane ze środków publicznych. Zmiany ustawowe mają dotyczyć również sankcji, odpowiedzialności podmiotów leczniczych i instrumentów nadzoru nad preskrypcją produktów szczególnie ryzykownych.

Dwóch rzeczy resort nie przesądził. Posłanka pytała o obowiązkową weryfikację historii pacjenta w Internetowym Koncie Pacjenta, a ministerstwo odpowiada, że z punktu widzenia konstrukcji prawnej właściwsze jest odwołanie do dokumentacji medycznej, Systemu Informacji Medycznej i systemu P1, bo IKP jest przede wszystkim narzędziem dostępu pacjenta do danych. Zastrzega przy tym, że funkcjonalnie projektowane rozwiązania odpowiadają postulatowi, aby osoba wystawiająca receptę nie opierała decyzji wyłącznie na krótkim formularzu. Pismo nie odnosi się natomiast do pytania o ograniczenie recept wystawianych na podstawie dokumentacji specjalistycznej starszej niż 12 miesięcy.

Próba uregulowania tego obszaru ma zostać podjęta w pracach nad projektem ustawy o receptach oraz o zmianie niektórych innych ustaw, o którym pisaliśmy przy okazji odpowiedzi resortu w sprawie e-recepty rocznej i finansowania kolejnych jej części. Ministerstwo przypomina przy tym, że nieuczciwe praktyki rynkowe i wprowadzanie konsumentów w błąd należą do właściwości Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, i podaje jako przykład postępowanie wobec operatora platformy Receptomat, o którym Prezes UOKiK informował publicznie. Rolę obu organów resort opisuje jako komplementarną.

Interpelacja wyszła od sygnałów o nadużyciach przy wystawianiu recept na odległość. Posłanka wskazywała w niej, że na części komercyjnych platform obiecywany kontakt z lekarzem bywa fikcją, a proces sprowadza się do pobieżnej analizy krótkiego formularza, oraz opisywała przypadki rejestrowania nieświadomych seniorów na fikcyjne wizyty i wyłudzania w ten sposób silnych leków.² Resort odpowiada, że sygnały o możliwych nieprawidłowościach docierały i docierają do niego z wystąpień podmiotów instytucjonalnych, środowisk zawodowych i organów publicznych, a ocena indywidualnych naruszeń należy, zależnie od sprawy, do organów odpowiedzialności zawodowej, Rzecznika Praw Pacjenta, organów prowadzących rejestr podmiotów wykonujących działalność leczniczą albo organów ścigania.

Dokument źródłowy – pełna treść odpowiedzi Ministerstwa Zdrowia: