W Irlandii farmaceuci będą kontynuować recepty na antykoncepcję hormonalną. Ustawa podpisana, usługa dopiero po rozporządzeniach

Prezydent Irlandii Catherine Connolly podpisała 21 lipca 2026 r. ustawę, która daje wskazanym farmaceutom w aptekach ogólnodostępnych prawo wystawiania recept na określone produkty antykoncepcyjne.¹ W praktyce ma to być kontynuacja recepty po pierwszej wizycie u lekarza rodzinnego, a nie samodzielne ordynowanie. Usługa jeszcze nie działa i nie zacznie działać z dnia na dzień, bo protokoły kliniczne mają powstać dopiero w aktach wykonawczych.²

Health (Provision of Contraception Prescribing Service in Retail Pharmacy Businesses) Bill 2026 (druk nr 74/2026) przeszedł całą ścieżkę legislacyjną w niespełna trzy tygodnie: projekt wniesiono 26 czerwca, Dáil Éireann przyjął go 15 lipca, a Seanad Éireann zakończył piąty, ostatni etap prac 16 lipca. Ustawa nowelizuje trzy akty – Health Act 1970, Irish Medicines Board Act 1995 i Pharmacy Act 2007 – a uprawnienie obejmuje, zgodnie z jej tytułem, „certain registered pharmacists in retail pharmacy businesses”, czyli wskazanych farmaceutów prowadzących apteki ogólnodostępne.³

Irlandzkie ministerstwo zdrowia opisało usługę jako kontynuację, a nie samodzielne ordynowanie: pacjentka ma dostać kolejną receptę w aptece po pierwszej recepcie od lekarza rodzinnego. Zapowiedziane parametry usługi (częstość wizyt u lekarza to na razie propozycja z protokołów klinicznych, do potwierdzenia w przepisach wykonawczych):²

• Kobiety od 17. roku życia – kolejne recepty na określone postacie antykoncepcji w aptece.
• Bezpłatnie dla uprawnionych do Free Contraception Scheme. Pacjentki poza programem, na przykład od 36. roku życia, zapłacą za usługę według stawki ustalanej lokalnie.
• Kobiety w wieku 17–39 lat – proponowana częstość wizyt u lekarza rodzinnego to co najmniej raz na pięć lat.
• Kobiety od 40. roku życia – proponowana częstość wizyt u lekarza to co najmniej raz na dwa lata.
• Pacjentki wysokiego ryzyka oraz te, dla których najlepszym wyborem jest antykoncepcja długodziałająca (LARC), zostają pod opieką lekarza.

Do uruchomienia usługi brakuje przepisów wykonawczych. Ministerstwo zapowiedziało, że protokoły kliniczne zostaną dopracowane w rozporządzeniach wydanych na podstawie ustawy, a przed wdrożeniem powstaną szkolenia, wytyczne i procedury dla farmaceutów. Ministra zdrowia Jennifer Carroll MacNeill przedstawiła projekt jako rozszerzenie roli farmaceutów i sposób na szybszy dostęp do opieki bliżej domu, a jego przyjęcie farmaceuci poparli w ramach Community Pharmacy Agreement 2025.²

Dla polskiego czytelnika to punkt odniesienia w sporze o to, kto może wystawiać i kontynuować recepty. U nas dyskusja toczy się o zakres węższy – o tym, czy recepty kontynuowane może wystawiać technik farmaceutyczny, pisaliśmy przy okazji stanowiska Ministerstwa Zdrowia o technikach i receptach kontynuowanych.