NFZ ma zbadać, jak apteka wykorzystała pieniądze z refundacji. Projekt jest już w Stałym Komitecie Rady Ministrów

Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia ma dostać prawo do sprawdzania nie tylko tego, czy aptece należała się refundacja, ale też jak wykorzystała otrzymane za nią pieniądze publiczne. Tak stanowi nowy art. 61a ust. 1a w projekcie ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, oznaczonym w wykazie prac numerem UD439. Kontrola ma obejmować aptekę „z tytułu realizacji umowy, o której mowa w art. 41 ustawy o refundacji”, a jej miarą będzie zgodność z przepisami oraz z wymaganiami określonymi przez Prezesa Funduszu¹

To jest projekt, nie obowiązujące prawo. Tekst z 3 września trafił 7 września na Stały Komitet Rady Ministrów, a 9 września uwagi zgłosiło do niego pięć organów, w tym Ministerstwo Finansów i Gospodarki, Ministerstwo Cyfryzacji i Rządowe Centrum Legislacji. Przed projektem są jeszcze Komisja Prawnicza, Rada Ministrów i cała ścieżka sejmowa. Ustawa ma wejść w życie po upływie 30 dni od ogłoszenia – w wersji z lipca było to 14 dni.

Cztery zmiany dotyczą apteki wprost:

1. Kontrola wykorzystania środków publicznych (art. 61a ust. 1a) – nowy, odrębny tryb obok dotychczasowej kontroli realizacji recept.
2. Czynności sprawdzające z terminem do 14 dni (art. 61w ust. 1) – Prezes Funduszu będzie mógł wezwać aptekę do wyjaśnień lub przekazania dokumentów przy samych wątpliwościach co do prawidłowości postępowania, bez wszczynania kontroli. Termin na odpowiedź wyznacza Prezes Funduszu i nie może on być dłuższy niż 14 dni od doręczenia wezwania. Wyjaśnienia są nieodpłatne i podpisuje je osoba, która je złożyła.
3. Powrót do zamkniętej już kontroli (art. 61d ust. 5a) – dziś Fundusz nie kontroluje ponownie tego samego zakresu przedmiotowego. Projekt dopuszcza trzy wyjątki: uzasadnione podejrzenie, że poprzednia kontrola naruszyła prawo w sposób mający wpływ na jej wynik, że dowody okazały się fałszywe albo że wystąpienie pokontrolne powstało w wyniku przestępstwa, dalej ujawnienie nowych okoliczności lub dowodów nieznanych Funduszowi w chwili kontroli, wreszcie sytuację, w której ponowna kontrola jest niezbędna do stwierdzenia nieważności, wygaśnięcia, uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej albo wznowienia zakończonego nią postępowania.
4. Recepty papierowe na żądanie (art. 192a ust. 1 pkt 3) – Fundusz może wystąpić do apteki o ich udostępnienie w celu potwierdzenia realizacji recept na refundowane leki, środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego i wyroby medyczne.

W uzasadnieniu projektu jako przykład praktyki, którą nowa kontrola ma ujawniać, wymieniono wprost zawyżanie „kosztów sporządzania leków recepturowych w aptekach ogólnodostępnych”, obok upcodingu u świadczeniodawcy. Receptura jest więc nazwana w dokumencie rządowym jako obszar podwyższonego zainteresowania płatnika.

Projekt rusza też art. 112, który zakazuje pracownikom Funduszu bycia właścicielami lub pracownikami aptek związanych z NFZ umową na wydawanie leków refundowanych. Wbrew pierwszemu wrażeniu zakaz nie jest poszerzany – „osoby współpracujące z tymi podmiotami” są w tym przepisie już dziś. Nowością jest furtka: zakaz ma obowiązywać „bez zgody Prezesa Funduszu”, czyli za jego zgodą łączenie ról stanie się dopuszczalne.

Kierunek nie jest zaskoczeniem. O skali dotychczasowych kontroli pisaliśmy niedawno w tekście Kontrole NFZ w aptekach. Błędy w 62 procentach sprawdzonych realizacji recept. Umowę, której dotyczy nowy tryb kontroli, reguluje art. 41 ustawy o refundacji.