Przerwanie długotrwałego leczenia neuroleptykiem u osób z otępieniem obniża ryzyko złamania i hospitalizacji z powodu majaczenia – wynika z badania opublikowanego w The Lancet Healthy Longevity, na które zwrócił uwagę The Pharmaceutical Journal. Zespół z University College London metodą emulacji badania klinicznego (target trial emulation) przeanalizował brytyjskie dane z podstawowej i szpitalnej opieki zdrowotnej z lat 1998–2021 dla pacjentów w wieku 65 lat i starszych z otępieniem, którzy przyjmowali neuroleptyk co najmniej 12 tygodni.1
Do analizy weszło 24 822 pacjentów leczonych co najmniej 12 tygodni i 16 795 leczonych co najmniej 24 tygodnie (średni wiek około 83 lat, blisko 70 procent stanowiły kobiety). Efekt był podobny niezależnie od tego, czy lek odstawiano nagle, czy stopniowo, oraz w grupie leczonej co najmniej 24 tygodnie.
W porównaniu z kontynuacją leczenia po 12 tygodniach odstawienie neuroleptyku wiązało się z niższym 24-miesięcznym bezwzględnym ryzykiem majaczenia o 2,46 punktu procentowego (95% CI od -4,10 do -1,27) i złamania o 2,80 punktu procentowego (95% CI od -4,14 do -1,29).
Odstawienie nie zmniejszyło natomiast ryzyka zgonu, udaru ani zapalenia płuc, ale też go nie zwiększyło. Autorzy podkreślają, że skoro te poważne powikłania wiążą się już z samym stosowaniem neuroleptyków w otępieniu, kluczowe pozostaje ograniczanie nieuzasadnionego rozpoczynania terapii, a nie tylko jej przerywanie. Wytyczne zalecają stosowanie neuroleptyków w otępieniu w najmniejszej skutecznej dawce i możliwie najkrócej, z ponowną oceną co sześć tygodni, co w praktyce często nie jest przestrzegane.
Farmaceuta ma realną rolę w regularnym przeglądzie leków psychotropowych u pacjentów z otępieniem. Gdy neuroleptyk jest przyjmowany dłużej niż zalecany okres, warto zasygnalizować lekarzowi możliwość rewizji terapii – badanie daje argument, że przerwanie leczenia, gdy nie jest już potrzebne, można przeprowadzić bezpiecznie.
Źródła
- Hopkinson OK, Chobanov J, Goordeen D i wsp. Abrupt discontinuation and tapering of antipsychotics in older adults with dementia: a target trial emulation study. Lancet Healthy Longev. 2026;7(5):100852. https://doi.org/10.1016/j.lanhl.2026.100852 ↩
