Pojedyncza wysoka doustna dawka witaminy D wiązała się z szybkim ustąpieniem ciężkich skórnych działań niepożądanych leczenia onkologicznego – tak wynika z retrospektywnej wieloośrodkowej serii przypadków opublikowanej w JAMA Dermatology. Autorzy podkreślają, że to sygnał do dalszych badań, a nie dowód wystarczający do zmiany praktyki.
Do analizy włączono 33 chorych leczonych w 3 ośrodkach akademickich między grudniem 2021 a styczniem 2024 roku. U 28 osób (85 procent) występował toksyczny rumień po chemioterapii, u 5 (15 procent) ostre popromienne zapalenie skóry. Pacjenci (średni wiek 60,9 roku, 58 procent kobiet) otrzymywali 1 lub 2 doustne dawki 100 000 j.m. cholekalcyferolu lub ergokalcyferolu.
Najważniejsze wyniki serii przypadków zebrano w tabeli.1
| Wynik | Wartość |
|---|---|
| Subiektywna ulga w ciągu 10 dni | 26 z 30 chorych (87 procent) |
| Mediana czasu do poprawy | 5 dni (zakres 1–28), a w podgrupie hospitalizowanej 3 dni |
| Nasilenie rumienia (skala Likerta, dzień 0 → 10) | 4,36 → 2,21 |
| Zmiana stężenia wapnia w surowicy | bez istotnych zmian |
| Kontynuacja leczenia onkologicznego bez przerwy | 24 z 33 chorych (73 procent) |
| Działania niepożądane związane z witaminą D | nie zgłoszono |
Dla praktyki aptecznej to na razie ciekawostka naukowa wymagająca ostrożności. Projekt retrospektywny bez grupy kontrolnej i mała liczebność nie pozwalają rozstrzygnąć, ile poprawy wynika z samej witaminy D, a ile z naturalnego ustępowania odczynu skórnego. Dawka 100 000 j.m. wielokrotnie przewyższa typowe dawki suplementacyjne i pozostaje interwencją prowadzoną wyłącznie pod nadzorem onkologa lub dermatologa.
Źródła
- Patil MK, Sakunchotpanit G, Toulmin SA i wsp. High-Dose Oral Vitamin D for Toxic Effects of the Skin Associated With Chemotherapy and Radiation. JAMA Dermatol. 2026. https://doi.org/10.1001/jamadermatol.2026.2267 ↩
