Refundacja liczy się od dnia wydania leku, nie od zgłoszenia do apteki. MZ odrzuca petycję

Ministerstwo Zdrowia rozpatrzyło negatywnie petycję, która chciała wiązać uprawnienie do refundacji z dniem zgłoszenia się pacjenta do apteki. Resort odpowiedział, że prawo do refundacji jest nierozerwalnie związane z faktem wydania produktu leczniczego świadczeniobiorcy i że to wydanie leku, a nie wcześniejsze czynności organizacyjne, jest zdarzeniem prawnym, z którym ustawa wiąże powstanie uprawnienia oraz podstawę rozliczeń między apteką a Narodowym Funduszem Zdrowia. Zawiadomienie z 4 sierpnia 2026 r. podpisała z upoważnienia Ministra Zdrowia zastępca dyrektora Anna Sołtys.¹

Autor petycji chciał, aby pacjent był uprawniony do refundacji, gdy recepta była ważna w dniu zgłoszenia się do apteki, a lek:

• został zamówiony albo zarezerwowany,
• nie był w tym dniu dostępny na stanie apteki,
• był objęty procedurą przesunięcia magazynowego.

Farmaceuta miałby zaznaczać w systemie jeden ze statusów: zamówienie, zarezerwowany, w realizacji, w dostawie, w procedurze przesunięcia magazynowego.²

Resort odpowiedział wykładnią ustawy refundacyjnej. Apteki gromadzą i przekazują oddziałowi wojewódzkiemu Funduszu informacje o obrocie wynikające wyłącznie ze zrealizowanych recept, a refundację podmiot prowadzący aptekę otrzymuje dopiero po weryfikacji takiego zestawienia, czyli zawsze po faktycznym wydaniu leku. Recepty nie sposób uznać za zrealizowaną, jeżeli lek, choćby w części, nie został fizycznie wydany pacjentowi, a sama realizacja następuje w momencie wydania leku w aptece, potwierdzonego odpowiednią adnotacją. Terminy ważności recepty wyznaczają zdaniem resortu jedynie ramy czasowe, w jakich realizacja może nastąpić, i nie pozwalają ustalić warunków refundacji na dzień wcześniejszy niż dzień wydania leku. Jak napisano w odpowiedzi, taka konstrukcja przepisów jest zamierzona i celowa, a jej zmiana nie leży w zamiarze Ministra Zdrowia.

Zamówienie leku u dostawcy, rezerwacja dla konkretnego pacjenta i oczekiwanie na dostawę to według resortu czynności wyłącznie organizacyjne, wewnętrzne dla apteki, które nie wywołują skutków w sferze uprawnień pacjenta. Tak samo potraktowano przesunięcie magazynowe między aptekami tego samego przedsiębiorcy. Ministerstwo powołało się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 24 czerwca 2020 r. (sygn. VI SA/Wa 2574/19), zgodnie z którym przesunięcie międzymagazynowe jest czynnością o charakterze wyłącznie faktycznym i nie stanowi ani wydania produktu leczniczego świadczeniobiorcy, ani zbycia w rozumieniu art. 86a Prawa farmaceutycznego.³

Powód odmowy jest praktyczny i dotyka rozliczeń. Wykazy leków refundowanych, wysokość limitów finansowania i poziomy odpłatności ustalane są obwieszczeniami Ministra Zdrowia co do zasady co kilka miesięcy, więc mogą się zmienić między zgłoszeniem się pacjenta a wydaniem leku. Zamrożenie warunków refundacji na dzień wcześniejszy prowadziłoby zdaniem resortu do rozbieżności między stanem prawnym z dnia wydania a podstawą rozliczenia z Funduszem, komplikowałoby weryfikację prawidłowości refundacji i mogłoby być wykorzystywane do sztucznego przedłużania okresu obowiązywania korzystniejszych, lecz już nieaktualnych zasad odpłatności.

Na sygnalizowany w petycji problem niedostępności leku w jednej aptece resort odpowiedział, że obsługuje go już funkcjonalność e-recepty pozwalająca rozpocząć realizację w jednej aptece i wykupić kolejną partię w innej. Według stanu na dzień zawiadomienia, czyli na 4 sierpnia 2026 r., przystąpiło do niej 86 proc. wszystkich aktywnych aptek ogólnodostępnych w kraju, co resort ocenia jako stan bliski powszechności. O nierównym wdrożeniu tej funkcjonalności posłowie pytali ministerstwo kilka tygodni wcześniej, o czym pisaliśmy w Posłowie pytają MZ o nierówne wdrożenie częściowej realizacji e-recepty w różnych aptekach.

Sposób załatwienia petycji nie może być przedmiotem skargi.